برای هنرجویان و دانشجویان

و دانش آموزان عزیز ارائه خواهد شد

ابراهیم پور

منبت

هنر كنده كاري نقوش به روي چوب را منبت گويند. قابل توجه است كه منبت مي تواند به صورت يك تكه يا چند تكه انجام شود هرگاه منبت كاري بر روي چوب بزرگ يك تكه انجام شود، منبت يك تكه و هرگاه منبت كاري بر روي تكه هاي كوچكي انجام شود، منبت چند تكه خواهد بود. منبت بر حسب نوع برجستگي كه در كار آن به وجود مي آيد به پنج دسته تقسيم مي گردد: منبت كم بر جسته، منبت نيم برجسته، منبت تمام برجسته، پيكره، قلم زني بر روي چوب

ابزار كار :

مغار: وسيله اي است براي تراشيدن چوب كه انواع آن در ذيل نام برده شده مغار كبريتي- مغار تحت يا صاف – مغار نيم باز – مغار گيلويي – مغار شتره كليه مغارهاي نامبرده داراي خميده يا كج نيز هستند كه در جاهايي كه امكان استفاده از مغار صاف نباشد، از مغار كج استفاده مي شود.

سوهان : براي ساييدن چوب و ديگر ابزار منبت كاري به كار مي رود و انواع آن شامل موارد زير مي شود. سوهان دو سر صاف – سوهان دو سر كج – سوهان سه پهلوي سه گوش- سوهان سه پهلوي صاف – سوهان نيم گرد – سوهان دم كاردي – سوهان دم موشي – سوهان گرد – چوب ساب

مواد اوليه :

شامل : 1- چوب هاي محكم و بدون گره كه براي اين منظور چوب هاي آبنوس، بقم ، شمشاد، فوفل، عناب ، و گردو و .... از همه مناسب تر هستند.

2- عاج، صدف و استخوان

روش كار :

ابتدا طرح بر روي زمينه چوب منتقل مي شود و با بستن كار به گيره دستي هنرمند شروع به كار كرده و ابتدا خطوط محيطي طرح با مغار مشخص مي شود سپس بابرداشتن زمينه كار به صورت يكنواخت و به وسيله مغارهاي مختلف منبت كار روي چوب ادامه پيدا مي كند. پس از پايان كار منبت كاري، سطوح كار با سنباده بسيار نرم، صاف و صيقلي مي شود. در مرحله به سطح كار روغن با پلي استر زده مي شود تا چوب بر اثر مرور زمان ترك نخورد و در مقابل رطوبت مقاوم باشد.

انواع منبت

از انواع منبت مي توان نمونه هاي زير را نام برد:

منبت كمي بر جسته: نوعي از منبت است كه در آن هنرمند منبت كاري خود را به حدي برساند كه نقش برجسته اي كه به وجود آورده از سطح زمينه كار بيرون نيايد و هم سطح حاشيه اطراف كار باشد. منبت بر جسته : شيوه كار اين گونه كه مراحل منبت يك چوب را تا آنجا پيش مي بريم كه برجستگي هاي طرح از رويه كار كاملا" بيرون خواهد زد. پيكره : هنرمند طرح خود را بر روي حجمي از چوب به شيوه هاي چسباندن، فوكپي، يا از طريق كاغذ كاربن يا طراحي مستقيم بر روي چوب انتقال مي دهد، آنگاه از برجسته ترين قسمت طرح كار خود را آغاز مي كند و توسط مغار هاي و لوازم رايج در اين زمينه مشغول كنده كاري بر روي چوب مي شود. در تمام كار، طرح به صورت كاملا" بر جسته و داراي حجم چوب از داخل بيرون آمده و اطراف آن خالي از هر گونه چوب خواهد بود.